در این بررسی تغییرات فصلی شدت نور نسبی در جنگل کاری های 18 ساله توسکای ییلاقی، افرا (پلت)، بلند مازو، زربین و عرصه جنگل طبیعی مجاور آنها در منطقه دارابکلا مورد ارزیابی قرار گرفته است. برای بررسی در آغاز یک هکتار از عرصه های یاد شده تعیین و سپس در هر یک از این محوطه ها، ده پلات به صورت سیستماتیک تصادفی گزینش شد. در تعیین شدت نور نسبی از دوربین مجهز به لنز چشم ماهی بهره گیری شد و در مجموع در طول چهار فصل، 200 مورد عکس برداری از سطح 50 پلات به عمل آمد، شیوه برآورد درصد تاج پوشش نیز بکار رفت که پس از مقایسه، بهره گیری از دوربین با لنز چشم ماهی برتری معنی داری (سطح احتمال 0.01) را نسبت به روش برآورد تاج پوشش نشان داد. میزان تغییرات فصلی شدت نور نسبی در هر یک از تیمارها و همچنین میزان تغییرات شدت نور نسبی هر فصل در بین تیمارهای مختلف، از اختلاف معنی داری برخوردار بود (سطح احتمال 0.05). نتیجه تجزیه و تحلیل مؤلفه های اصلی در ارتباط با میزان اهمیت مشخصه های تاثیرگذار در تغییرات شدت نور نسبی تیمارهای مختلف نشان داد هنگامی که بر پایه محور اول، فراوانی شمار درختان (جنگل کاری های زربین، بلوط و افرا) افزایش می یابد این مشخصه نسبت به مشخصه های قطر برابرسینه و ارتفاع درختان اهمیت بیشتری می یابد و با کاهش فراوانی درختان در واحد سطح (جنگل طبیعی و جنگل کاری توسکا)، متغیرهای قطر برابر سینه و ارتفاع اهمیت می یابند. بر پایه محور دوم نیز، در طول دوره رویش و در جنگل طبیعی به دلیل ناهمسالی، آمیختگی و چند آشکوبه بودن، متغیر تاج پوشش در فصل تابستان تاثیر و اهمیت بیشتری دارد و این در حالی است که در فصل زمستان و دوره خزان برگ ها در کلیه عرصه های جنگل کاری پهن برگ، متغیر شدت نور نسبی اهمیت می یابد. انجام عملیات پرورشی در عرصه های جنگل کاری موجب می شود که به جای متغیر میانگین تراکم درختان، متغیرهای قطر برابر سینه و ارتفاع درخت اهمیت یابند و همچنین شکل گیری تدریجی متغیر تاج پوشش در طول دوره رویش، نسبت به تغییرات شدت نور نسبی در سطح عرصه تاثیرگذار باشد.

گیاه چای با نام علمی (Camellia sinensis)، از خانوادهTheaceae ، گیاهی درختچه­ای و همیشه سبز بومی حوالی چین و هندوستان است. برگ­های این گیاه واجد انواع ترکیبات فلاونوئیدی مهم بوده و از این­رو اثرات بیولوژیک فراوان دارد. به­منظور بررسی تنش اشعه ماورای بنفش بی بر روی میزان فلاونوئید­های گیاه چای، آزمایشی گلخانه­ای به­صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به­انجام رسید. ابتدا نهال گیاه چای از ایستگاه تحقیقاتی چای شهید افتخاری فشالم تهیه شد، نهال­های مذکور در گلدان­هایی با بستر کوکوپیت-پرلیت قرار داشتند و هر گلدان حاوی یک نهال بود. پس از حدود دو هفته استقرار در گلخانه، تیمار نور ماورای­بنفش بی بر روی گیاهان در پنج سطح (صفر، 3، 6، 9 و 12 کیلوژول بر متر­مربع در ثانیه) اعمال و سپس گیاهان برداشت شدند و میزان فلاونوییدکل در هر یک از گروه­های تیماری با روش اسپکتروفتومتری و میزان برخی فلاونوئیدهای شاخص در هر گروه با روش کروماتوگرافی لایه نازک تعیین شد. نتایج به­دست آمده نشان داد که در اثر تیمار نور ماورای­بنفش نوع بی، میزان فلاونوئیدها ابتدا روند کاهشی و سپس با افزایش میزان دوز اشعه تا حد 12 کیلوژول بر متر­مربع در ثانیه، روند افزایشی نشان داد. همچنین میزان کلروفیل نسبی گیاهان و کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم2 به­طور معنی­داری مخصوصاً در دوزهای بالاتر از 9 کیلوژول بر مترمربع در ثانیه از اشعه ماورای­بنفش کاهش یافت. به­عنوان نتیجه­گیری کلی می­توان گفت اگر­چه کشت گیاه چای در مناطقی با شاخص نور ماورای­بنفش بالا منجر به کاهش کلروفیل و کارایی سیستم فتوسنتزی گیاه شده و بازده محصول را پایین می­آورد، ولی با توجه به اثر آن بر افزایش محتوی فلاونوئیدها می­تواند اثرات مفید دارویی این گیاه را افزایش دهد.

نور روز در طول موج های کوتاه، غنی است و در زمان های روشنایی روز، به نظر می رسد مهم ترین نقش را برتنظیمات بیولوژیکی انسان دارد. پیشرفت علم درطول چند سال اخیر با بررسی های اساسی در مورد جایگاه معماری و اثرات سلامت نور روز و پنجره ها، باعث شده است که تحقیقات در زمینه نور روز، به سرعت در حال تغییر باشد. با این رویکرد نوشتار حاضر می کوشد عوامل موثر بر ادراک، آسایش بصری و سلامت درفضاهای مسکونی در ارتباط با نور روز را در شهر تبریز مورد وارسی قرار دهد. پژوهش حاضر به لحاظ حاضر هدف کاربردی، و به لحظ روش توصیفی- تحلیلی است. برای دستیابی به این هدف، پارامترهای محیطی ، با هر دو روش ذهنی و عینی، برای تجزیه و تحلیل عاملی مؤلفه های اصلی ارائه شدند. تجزیه و تحلیل با استفاده از آمار توصیفیSPSS انجام شد. نتایج پژوهش نشان می دهد میزان درخشش نور روز می تواند بر کیفیت ادراک ما اثر بگذارد. علاوه بر آن، دسترسی روزانه به نور روز، جز آسمان، شکل، اندازه و موقعیت پنجره نیز می تواند تاثیر گذار باشد. نور روز به عنوان یک موضوع پژوهشی، خود را رابط بین عوامل روانشناختی و عوامل محیطی قرار می دهد.

قارچ Fusarium verticillioides یکی از مهم ترین و مستعدترین قارچ های تولیدکننده فومونیسین ها است و هر ساله خسارت عمده ای به محصولات کشاورزی و مصرف کنندگان آن ها وارد می کند. تولید این توکسین ها به میزان زیادی تحت تأثیر عوامل محیطی می باشد. در این پژوهش تأثیر عوامل محیطی شامل نور (0، 12 و 24 ساعت نور)، رطوبت بذر (15، 18، 20، 23، 25، 28 و 30 درصد) و pH (چهار، پنج، شش و هفت) روی تولید فومونیسین B1 قارچ F. verticillioides بررسی شد. بدین منظور ابتدا جدایه های قارچ مورد نظر از مزارع ذرت دارای علایم و نشانه های آلودگی جداسازی و بر اساس ویژگی های ریخت شناختی شناسایی شدند. سپس فومونیسین B1 نمونه ها توسط حلال های استونیتریل، متانول و موادی از قبیل رزین کاتیونی و آلومینیاکربن استخراج و با روش TLC و HPLC ردیابی و شناسایی شد. در نهایت تاثیر عوامل محیطی ذکر شده روی جدایه ای که توانایی تولید کافی توکسین فومونیسین B1 را داشت، سنجیده شد. نتایج آزمون HPLC نشان داد که مقدار فومونیسین B1 تولید شده توسط جدایه مورد بررسی از قارچ F. verticillioides در تیمارهای مختلف در محدوده 200 الی 520 نانوگرم بر میلی لیتر است. بیشترین میزان فومونیسین B1 تولید شده در جدایه مورد بررسی در شرایط با رطوبت 28 درصد بذر ذرت، 4= pH و روشنایی 24 ساعته به ترتیب به میزان 424، 422 و520 نانوگرم در میلی لیتر به دست آمد. بر این اساس می توان با کنترل شرایط محیطی در انبار و سیلو، تولید فومونیسین ها را به حداقل رساند.

آگاهی از ویژگی های زادآوری در توده های جنگلی، از موارد مهم و ضروری در مدیریت درست منابع جنگلی است. هدف از اجرای پژوهش پیش رو، شناسایی گونه های مناسب برای کاشت در موقعیت های مختلف داخل روشنه (مرکز، حاشیه و زیر تاج پوشش) و تاثیر تغییرات شدت نور نسبی بر مشخصه های رویشی نهال های گونه های مختلف بود. ده روشنه در توده های طبیعی بلوط - ممرز در سری یک جنگل لوه (استان گلستان) انتخاب شد و ویژگی های مختلف زادآوری در موقعیت های مختلف روشنه اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد که فراوانی گونه ها در موقعیت های مختلف روشنه و شدت های مختلف نور نسبی متفاوت بود. در بین نهال های گونه های مختلف فقط متوسط اندازه نوشاخه بهاره نهال های بارانک (Sorbus torminalis) در مرکز روشنه با اختلاف معنی داری بیشتر از موقعیت های دیگر بود. همچنین فقط رویش طولی سالانه بارانک در شدت نور نسبی بیشتر از 40 درصد و رویش قطری سالانه ممرز (Carpinus betulus) و آلوکک (Prunus avium) در شدت نور نسبی 30 تا 40 درصد با اختلاف معنی داری بیشتر از شدت های نور نسبی دیگر بود. پیشنهاد می شود که آمیختگی و نیازهای اکولوژیک گونه ها هنگام جنگل کاری در روشنه ها مورد توجه کارشناسان قرار گیرد.

منظور از صلاحیت از نظر قانون اختیار و تکلیفی است که قانونگذار به مرجع قضایی جهت رسیدگی به دعوائی می دهد. شناخت انواع صلاحیت دادگاه دارای اهمیت، از این جهت است که با شناخت هر یک از انواع صلاحیت می توان قواعد مربوط را به خوبی تحلیل و آثار متفاوتی را بر هر کدام بار کرد. صلاحیت مراجع در سه دسته ذاتی، نسبی و محلی قراردارد. صلاحیت ذاتی یا همان شایستگی اختصاصی یک مرجع قضایی یا غیرقضایی در رسیدگی به امور یا دعاوی اعلامی از ناحیه قانونگذار است. قواعد مربوط به صلاحیت ذاتی از قواعد آمره است و توافق برخلاف آن امکان ندارد. صلاحیت مربوط به اتحادیه و اتاق تعاون از نوع صلاحیت ذاتی است چرا که مراجع قضایی و اداری هر یک، از صنف جداگانه ای با مختصات و ویژگی های خاص خود هستند و ذاتاً با هم متفاوتند و صلاحیت آنها نسبت به دعاوی خاص مرجوع الیه ذاتی است. در رابطه با صلاحیت نسبی نیز با توجه به اینکه بحث صلاحیت نسبی وقتی مطرح می گرددکه هر دو مرجع تالی و عالی دارای یک ماهیت و جنس یکسان باشند، یعنی هر دو مرجع یا باید قضایی باشند یا هر دو مرجع باید غیرقضایی باشند تا بتوان میان آن دو صلاحیت نسبی به مفهوم خاص برقرار کرد. لذا موضوع صلاحیت نسبی در مراجع داوری منتفی است.

سیانوباکتریوم خاکزی Hapalosiphon sp. FS56 در شالیزارها و زمین های کشاورزی استان گلستان وجود دارد، ولی از نظر مورفولوژیک ناشناخته می باشد. در این تحقیق نمونه خالص در محیط کشت مایع BG0-11 وارد شد. تیمارهای pH (5، 7، 9) در شرایط محدودیت نوری افراطی (2 میکرومول کوانتا بر مترمربع در ثانیه) و محدودیت نسبی دی اکسید کربن (عدم استفاده از تلقیح) بررسی نمونه ها اعمال گردید. تغییرات مورفولوژیکی شامل وضعیت اجتماعات، آنالیزهای بیومتریک، وضعیت سلول اسپور، رنگ نمونه، شکل گیری اجتماعات، وضعیت هتروسیست و ابعاد آن در هر کدام از تیمارهای اعمال شده مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که سیانوباکتریوم خاکزی Hapalosiphon sp. FS56 تحت تاثیر عوامل محیطی شکل ظاهری خود را در همه جنبه های بررسی شده تغییر می دهد. از صفات نسبتا ثابت این سویه می توان به تمایل اجتماعات به رنگ قهوه ای، لایه دار بودن اسپور در شرایط قلیایی و تک ردیفه بودن محور اصلی اشاره کرد. در رابطه با ابعاد، قطر و طول کمینه اسپورها در این نمونه با زمان و تحت شرایط متفاوت pH به طور دائم تغییر می کند.

با توجه به اهمیت فاکتور نور به عنوان یکی از مهمترین عوامل اکولوژیک در مباحث جنگل شناسی و اکولوژی جنگل، در این مقاله تلاش شده که اطلاعاتی در مورد این فاکتور و تغییرات آن در توده های مختلف جنگلی در اختیار متخصصان قرار گیرد تا با توجه به آن بتوان دخالتهای جنگلشناسی را بهتر انجام داد. بدین منظور قطعات نمونه ای در تیپ های مختلف جنگلهای طبیعی شمال ایران (انجیلی- ممرز، بلوط- ممرز، راش خالص و آمیخته، ممرز- راش و پهن برگ آمیخته) و همچنین در توده های جنگل کاری شده با گونه های مختلف (بلوط، پلت، توسکا و زربین) انتخاب و ضمن آماربرداری خصوصیات کمی درختان، نسبت به عکس برداری از پوشش تاجی (canopy cover) توده با دوربین مجهز به عدسی چشم ماهی و تهیه عکسهای نیم کروی و تفسیر آنها با نرم افزار GLA اقدام گردید. نتایج نشان داد که میزان بازشدگی تاج پوشش (canopy openness) توده های طبیعی مورد بررسی بین 9.6 تا 29.4 درصد و در جنگل کاریها بین 0.9 تا 17.2 درصد متغیر بود. شدت نور نسبی بین 11.8 تا 35.9 درصد در توده های طبیعی و بین 1.4 تا 25.1 درصد در جنگل کاریها نوسان داشت. کمترین شاخص سطح برگ (LAI) در توده ممرز- راش به میزان 1.4 و بیشترین میزان این شاخص در توده زربین خالص (5.8) اندازه گیری شد. در توده های مورد بررسی، لکه های نوری (sun fleck) متفاوتی وجود دارند که از 2 دقیقه در روز، حداکثر به تعداد 2100 لکه در جنگل کاری توسکا تا 200 دقیقه در روز به تعداد 20 لکه در توده انجیلی- ممرز نور مستقیم دریافت می کنند. بیشترین انرژی دریافت شده در جنگلهای مورد بررسی در منطقه هیرکانی به میزان43 MJm-2 در تیر ماه می باشد. شناخت رژیم نوری در توده های جنگلی و سرشت نوری درختان می تواند در انجام عملیات پرورشی باعث افزایش کمیت رشد و بهبود کیفیت درختان شده و با بهبود شرایط نور در کف جنگل سهولت و تقویت تجدیدحیات طبیعی گونه های بومی را فراهم کند.

در روایتی از امام علی(ع) وجود مدائنی در آسمان که هر یک به عمودی از نور اتصال دارند، مطمح نظر قرار گرفته است. بعضی مراد از «مدائن سماء» را شهرهایی شبیه به شهرهای زمینی در آسمان دانسته اند و آن را حمل بر وجود زمین های متعدد در فضا کرده اند. برخی نیز بر جعلی بودن روایت مذکور تأکید کرده اند. بر این اساس نوشتار حاضر با عنایت به اختلاف برداشت ها، جهت تبیین چیستی مدلول روایت مذکور به بررسی متنی و سندی آن با تکیه بر روش های نقد حدیث پرداخته است. بر این اساس می توان با تکیه بر صحت سندی و معنای جامع و فراگیر«محصون بودن» برای واژه «مدائن» و «سیارات» برای «نجوم» در متن، به ترتیب به معانی «مدارهای سیارات» و «نیروی جاذبه خورشیدی» برای «مدائن سماء» و «عمود نور» دست یافت. همچنین طول عمود نور در متن حدیث و شعاع منظومه شمسی یعنی فاصله کمربند کوئیپر از خورشید با نظرداشت مرز بخش سیاره‏ای (با تقریب بالا) برابر است.